Yongʻin xavfsizligi tizimlari Toshkentda — montaj

Avtomatik yongʻin signalizatsiyasi (APS) yongʻinni tutun, issiqlik yoki alanga boʻyicha erta bosqichda aniqlaydi va ogohlantirish hamda evakuatsiyani boshqarish tizimini (SOUE) ishga tushiradi. SAT Solutions ofislar, doʻkonlar, omborlar, ishlab chiqarish va jamoat binolari uchun yongʻin signalizatsiyasini Oʻzbekiston yongʻin xavfsizligi normalariga muvofiq loyihalash, yetkazib berish va montaj qilishni bajaradi.

Tizimga yongʻin datchiklari (tutun, issiqlik, qoʻl), qabul-nazorat qurilmalari, ovozli va yorugʻlik ogohlantirgichlari, zarur boʻlganda esa tutunni chiqarish, yongʻinni oʻchirish va binoning muhandislik tizimlarini boshqarish avtomatikasi kiradi. Tizim tarkibi buyurtmachining xohishi bilan emas, binoning vazifasi, maydoni va qavatlar soni bilan belgilanadi — ekspertiza birinchi navbatda shuni tekshiradi.

Oʻzbekistonda yongʻin signalizatsiyasiga xizmat koʻrsatish Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 20-oktabrdagi 649-sonli qarori bilan tartibga solinadi. 148-band texnik xizmat koʻrsatish va rejali-ogohlantiruvchi taʼmirni ishlab chiqaruvchi hujjatlarini hisobga olgan holda yillik reja boʻyicha olib borishni talab qiladi — respublikada «choraklikda bir marta» degan qatʼiy meʼyor yoʻq, jadval aniq uskunaga qarab hisoblanadi. 149-band qatʼiyroq: litsenziyalangan tashkilot bilan shartnoma tizim foydalanishga topshirilgandan keyin oʻttiz kun ichida tuzilishi, shartnoma bekor qilinganda esa bir sutka ichida FVV xabardor qilinishi shart. Biz oʻzimiz montaj qilgan tizimlarda shunday shartnomani yuritamiz va jurnalni nazoratchida savol tugʻdirmaydigan holatda saqlaymiz.

Signalizatsiya yongʻinni aniqlaydi, oʻchirishni esa avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasi (AUPT) bajaradi — bu alohida tizim va koʻp obyektlarda u yongʻin signalizatsiyasi bilan birga hisoblanadi. Gazli yongʻin oʻchirish suv va kukun mol-mulkni yoʻq qiladigan joylarda qoʻllanadi: server xonalari, maʼlumot markazlari, arxivlar, elektr shchitxonalar — tarkib kislorodni siqib chiqaradi va uskunada iz qoldirmaydi. Kukunli modullar arzonroq va omborlar, garajlar, ishlab chiqarish xonalari uchun mos. Suvli va sprinkler tizimlar katta maydonlarga qoʻyiladi.

Yongʻin xavfsizligi — loyiha va hujjatlar montaj bilan bir xil ahamiyatga ega soha. Biz yongʻin signalizatsiyasini Oʻzbekiston normalari boʻyicha loyihalaymiz, loyihani kelishamiz, tizimni montaj qilamiz, ishga tushiramiz va obyektni ijro hujjatlari bilan nazorat organlariga topshiramiz. Amaldagi obyektlar uchun koʻrik oʻtkazamiz: koʻpincha izlagichlar nazorat zonalarini buzgan holda turgani, shleyflar ortiqcha yuklangani va qurilma yillar davomida reglament xizmatidan oʻtmagani maʼlum boʻladi.

Narx xonalarning maydoni va vazifasi, izlagichlar va shleyflar soni, qurilma turi, ovozli xabardor qilish tizimi va tutun chiqarishni boshqarish avtomatikasi kerakligiga qarab shakllanadi. Ofis uchun va baland stellajli ombor uchun yongʻin signalizatsiyasini oʻrnatish narxi tubdan farq qiladi — ikkinchi holatda izlagichlarning balandligi ham, turi ham oʻzgaradi. Topshirgandan keyin tizimni reglament xizmatiga olamiz: izlagichlarni tekshirish, akkumulyatorni almashtirish, bayonnomalar.

SOUE turlari boʻyicha farqlanadi — oddiy sirenadan zonali va evakuatsiya oqimlarini boshqaruvchi nutqli ogohlantirishgacha. Kichik ofisga tovushli ogohlantirgichlar va «Chiqish» tablosi yetadi; yuzlab odamli savdo markazi, mehmonxona yoki ishlab chiqarishga nutqli ogohlantirish kerak: zonalar boʻyicha yozilgan xabarlar vahimani pasaytiradi va oqimlarni turli zinalarga ajratadi. SOUE turi bino vazifasi va sigʻimiga qarab normalar boʻyicha belgilanadi — biz uni loyihaga kiritamiz va hisob bilan tasdiqlaymiz, savol topshirishda chiqmasin.

Yongʻin signalizatsiyasi bino boshqa tizimlari bilan bogʻlanmada ochiladi. Trevoga boʻyicha SKUD evakuatsiya eshiklari boʻshatiladi, umumiy ventilyatsiya oʻchiriladi, liftlar birinchi qavatga tushadi, signal esa qoʻriqlash postiga va masʼullar telefonlariga ketadi. Bu stsenariylarni loyihada yozamiz va ishga tushirishda har bir shleyf boʻyicha tekshiramiz — chunki haqiqiy yongʻinda tekshirishga vaqt boʻlmaydi.