Toshkentda avtoturargohni aqlli boshqarish

Parking tizimi polosalardan yigʻiladi: kirish polosasi, chiqish polosasi, baʼzan reversiv polosa. Bitta polosa toʻplami — shlagbaum, raqam tanish kamerasi, avtomobil borligini aniqlovchi detektor, svetofor yoki yorugʻlik indikatsiyasi, terminal stoykasi va operator bilan soʻzlashuv qurilmasi. Bularning bari polosa kontrolleriga, kontrollerlar esa parking serveriga jamlanadi. Bitta polosaning oʻtkazuvchanligi raqam boʻyicha oʻtishda soatiga 350-500 avtomobilni tashkil qiladi, bilet berish bilan taxminan ikki barobar kam: tor joy shlagbaum yuritmasida emas, haydovchining javob berish vaqtida.

Shlagbaum narxiga emas, oʻtish kengligi va intensivligiga qarab tanlanadi. Uch metrgacha va sutkasiga 300 siklgacha oqimda yengillashtirilgan seriya yetadi; savdo markazi kirishiga esa intensivligi 100% va ochilish vaqti 1,5-3 soniya boʻlgan yuritma kerak. Katalogda bu vazifa uchun Dahua va ZKTeco ning BGM hamda CMP seriyalari, shuningdek KANIHAD KND-BGM350 bor. Strela toʻgʻri, past shift uchun teleskopik va piyoda aylanib oʻtishga yoʻl qoʻymaslik kerak boʻlgan joyda panjarali boʻladi. Xavfsizlik fotoelementlari va strela ostidagi detektor majburiy: ularsiz yuritma ertami-kechmi strelani avtomobil tomiga tushiradi.

Raqamlarni tanish foizi kamera narxi bilan emas, oʻrnatish geometriyasi bilan belgilanadi. Obyektiv oʻqi va raqam tekisligi orasidagi gorizontal burchak 30 gradusdan oshmasligi kerak, vertikal burchak ham shunday, ishchi masofa 3-7 metr, kadrda belgi balandligi 25-30 pikseldan kam emas. Qisqa ekspozitsiya va oʻz infraqizil yoritgichi kerak, aks holda kechasi faralar raqamni oq dogʻga aylantiradi. Shu shartlar bajarilganda maxsus kamera — Hikvision, Dahua yoki ZKTeco E-LPRC500 — oʻzbek namunasidagi toza raqamlarning 95-98% ini ishonchli oladi. Loyqa, muz, bezakli ramka va nostandart shriftlar natijani pasaytiradi, shuning uchun zaxira stsenariy doim qoʻyiladi: bilet, karta yoki operatorning qoʻlda ochishi.

Strela ostida avtomobil borligini induktiv halqa detektori yoki radar aniqlaydi. Halqa — qoplama kesigiga 40-50 mm chuqurlikda yotqizilgan kabel oʻrami: arzon va aniq, lekin asfaltni ochishni talab qiladi hamda yoriqlar va tuproq surilishidan zarar koʻradi. Radar detektori, masalan VR10 Pro, yuritma stoykasiga mahkamlanadi, bir soatda oʻrnatiladi va qoplamaga befarq, shuning uchun uni tayyor maydonchalarda va bruschatkada olishadi. Detektorning ikkita vazifasi bor: avtomobil oʻtgach darhol yopish buyrugʻini berish va mashina strela ostida turganda yopishni taqiqlash.

Bilet konturi vaqt hisoblanadigan joyda kerak. TBM01 sinfidagi bilet berish terminali shtrix-kod yoki QR bilan talon chiqaradi, avtomatik kassa naqd pul va kartalarni qabul qiladi, chiqishdagi kassir talonni yopadi. Tarif toʻri server konfiguratsiyasida yashaydi: tariflash qadami, birinchi bepul daqiqalar, sutkalik shift, zonalar va transport turlari boʻyicha turli stavkalar, raqamga bogʻlangan hamda kirishlar limiti bor abonementlar, ijarachi cheki bilan validatsiya. Bularning bari uskunani qayta qurmasdan, interfeysda oʻzgaradi — bu xususiyatni darhol koʻzda tutish kerak, chunki obyektda tariflar temirdan koʻra tez-tez qayta koʻriladi.

Joylarning bandligini ikki usulda hisoblashadi. Har joy tepasidagi ikki rangli indikatorli ultratovush datchigi aniq joygacha aniqlik va oʻtish yoʻlida rangli ishora beradi, lekin shift talab qiladi va bir joy hisobida qimmatroq tushadi, shuning uchun yopiq parkinglarda qoʻllanadi. 4-6 joyni qamrab oladigan kameradagi videoanalitika arzonroq va yoʻl-yoʻlakay arxiv yuritadi, ammo yoritilish hamda obyektiv ifloslanishiga sezgir. Natija svetodiod tablolarga chiqariladi: kirishda umumiy, pandusda qavatlar boʻyicha, tarmoqlanishlarda sektorlar boʻyicha. Zonalar boʻyicha hisobni server yuritadi, shuning uchun tablo ham, mobil ilova ham doim bitta raqamni koʻrsatadi.

Server qismi — stoykadagi sanoat kompyuteri, oʻtishlar jurnali va suratlari bor maʼlumotlar bazasi, polosalar hamda operator ish oʻrinlari uchun litsenziyalar. Temirga talab kamtarona, ammo disk hajmi hal qiluvchi: sutkasiga 2000 avtomobilda har oʻtishga bitta surat yiliga taxminan 200-300 GB beradi, saqlash chuqurligi esa loyiha bosqichida belgilanadi. Integratsiyalar API va quruq kontaktlar orqali quriladi: SKUD kontrolleri avtomobil raqamini karta bilan teng identifikator sifatida qabul qiladi, videoregistrator hodisa belgisini oladi va jurnaldagi bosish boʻyicha kerakli qismni beradi, smenalar va toʻlovlar yuklamasi buxgalteriya dasturiga fayl yoki soʻrov bilan ketadi. Agar obyektda SKUD va videokuzatuv allaqachon ishlayotgan boʻlsa, ularni almashtirish odatda shart emas — shlyuz yetarli.

Obyektdan tayyorgarlik talab qilinadi va uni montajdan oldin qilgan maʼqul: har polosaga alohida avtomatli 220 V va kontrollerlar hamda serverga uzluksiz quvvat manbai, polosadan server xonasigacha quvurdagi yoki lotokdagi trassalar, beton asosdagi ustunlar uchun oʻrnatma detallar, kirish zonasining yoritilishi 50 lyuksdan kam emas va terminallar uchun barqaror aloqa qoplamasi. Koʻchadagi uskuna IP54 dan past boʻlmagan himoyada oʻrnatiladi, isitilmaydigan zonalardagi yuritmalar esa isitgich bilan. Ekspluatatsiya mavsumiy tekshiruvlarga keladi: bahorda raqam tanish kameralarini tozalab yustirovka qilamiz va sovuqlardan keyin halqalarni tekshiramiz, kuzda stoykalar germetikligini, isitishni va UPS batareyalari sigʻimini koʻramiz, yiliga ikki marta strelani qayta muvozanatlaymiz va fotoelementlarni sinaymiz. Oʻzimiz montaj qilgan narsani va oʻzimiz yetkazgan uskunani xizmat koʻrsatishga olamiz; ish kunlari 9:00 dan 18:00 gacha ishlaymiz, murojaatga javob ish kuni ichida beriladi.