Xarid uchun videokuzatuvga texnik topshiriq qanday tuziladi: tuzilma, parametrlar va Oʻzbekiston meʼyorlari

Texnik topshiriq — buyurtmachining natijaga qoʻyiladigan talablarni belgilaydigan hujjati: tizim qanday vazifalarni hal qiladi, qaysi obyektda, qanday xususiyatlar bilan va qanday qabul qilinadi. Spetsifikatsiya — aniq pozitsiyalar roʻyxati va ularning soni: kamera, registrator, disklar, kommutatorlar modeli, kabel metrlari. Ishlar hajmlari qaydnomasi — oʻlchov birliklari bilan montaj operatsiyalari roʻyxati: yotqizilgan kabel metrlari, oʻrnatilgan kameralar soni, har bir nuqtani ishga tushirish-sozlash ishlari.

Xaridda bu hujjatlar birgalikda ishlaydi, lekin ketma-ketlik muhim. Avval texnik topshiriq yoziladi, unga koʻra ishtirokchilar oʻz spetsifikatsiyasi va qaydnomasini taklif qiladi, buyurtmachi esa takliflarni talablar bilan solishtiradi. Agar darhol bitta ishlab chiqaruvchining spetsifikatsiyasidan boshlansa, xarid vazifaning eng yaxshi yechimini tanlash emas, bitta model narxlarini solishtirishga aylanadi. Davlat buyurtmachisi uchun bu yana qonunga muvofiqlik masalasi — bu haqda quyida.

Yaxshi texnik topshiriqni tekshirish mumkin: har bir talab yo oʻlchanadi (megapiksel, arxiv kunlari, IQ-yoritish metrlari), yo qabul qilishda sinov bilan tekshiriladi. «Yuqori sifatli tasvir» yoki «ishonchli uskuna» kabi iboralar foydasiz — ularni na solishtirib, na qabul qilib boʻladi.

Oʻnlab kamerali obyekt uchun texnik topshiriqni oʻnta boʻlimdan tuzish qulay:

1. Obyekt va maqsad. Manzil, binoning vazifasi, maydoni, qavatlar soni, ish tartibi va buyurtmachi nimaga erishmoqchi: perimetr, tovar qabul qilish, kassalar, oʻtish joyi nazorati.
2. Hududlar va har bir hududdagi vazifa. Umumiy kuzatuv — nima boʻlayotgani koʻrinadi; farqlash — harakatlar va buyumlar koʻrinadi; identifikatsiya — yuzni tanish yoki raqamni oʻqish mumkin. Vazifa qanchalik yuqori boʻlsa, obyektga shuncha koʻp piksel toʻgʻri kelishi va kamera shuncha yaqin oʻrnatilishi kerak.
3. Kameralarga talablar. Ruxsat, obyektiv yoki koʻrish burchagi, IQ-yoritish, koʻcha uchun ijro, analitika.
4. Yozuv va arxiv. Yozuv rejimi (doimiy, harakat boʻyicha, jadval boʻyicha), kunlardagi arxiv chuqurligi, kodek.
5. Saqlash va kirish. Arxiv jismonan qayerda turadi, uni kim va qaysi qurilmalardan koʻradi, yozuvlar qanday beriladi.
6. Tarmoq va elektr taʼminoti. PoE, kommutatorlar, zaxira taʼminot, videokuzatuv uchun alohida tarmoq.
7. Integratsiya. Kirishni nazorat qilish tizimi (SKUD), qoʻriqlash signalizatsiyasi, mavjud videokuzatuv tizimi yoki boshqaruv platformasi bilan.
8. Montajga talablar. Kabel yotqizish usuli (lotok, gofra, koʻrob), oʻrnatish balandligi, markirovka, ishlab turgan obyektda ishlash.
9. Hujjatlar va oʻqitish. Ijro sxemalari, seriya raqamlari bilan uskunalar roʻyxati, hisob yozuvlari, qoʻriqlash xizmati uchun yoʻriqnoma.
10. Qabul qilish va kafolat. Sinovlar roʻyxati, uskuna va ishlarga kafolat, kafolat boʻyicha murojaat tartibi.

Byudjetga eng koʻp 2- va 4-boʻlimlar taʼsir qiladi: har bir kirishda «identifikatsiya» vazifasi va 30 kun oʻrniga 90 kunlik arxiv smetani bir necha baravar oʻzgartiradi. Shuning uchun ular takliflar kelganidan keyin emas, xarid eʼlon qilinishidan oldin obyekt egasi va xavfsizlik xizmati bilan kelishiladi.

Shu tuzilmadagi tayyor texnik topshiriq shablonini — parametrlar jadvali, arxivni hisoblash formulasi va qabul sinovlari roʻyxati bilan — DOCX formatida shu sahifadan yuklab olishingiz mumkin.

Texnik topshiriqda parametr model sifatida emas, minimal qiymat yoki diapazon sifatida yoziladi. Namuna iboralar:

Oxirgi qator koʻringanidan muhimroq. Ishlab chiqaruvchilarda bir xil funksiya turlicha ataladi va texnologiyaning firma nomi texnik topshiriqda amalda brendni bildiradi. Agar funksiya tavsiflansa — «odam/transport tasnifi bilan chiziqni kesib oʻtish va hududga kirishni aniqlash», — uni turli ishlab chiqaruvchilar taklif qila oladi, buyurtmachi esa qabul qilishda tekshiradi.

Kanallar va oqim boʻyicha zaxira ham istak emas, talab. Toʻliq toʻlgan registratorni almashtirmasdan kengaytirib boʻlmaydi, kiruvchi oqimi kuchsiz registratorda yuqori bitreytli kameralar kadr yoʻqotadi. Misol: har biri 4 Mbit/s boʻlgan 32 kamera 128 Mbit/s beradi; kiruvchi oqimi 256 Mbit/s boʻlgan registrator (katalog kartochkasiga koʻra 32 kanalli Hikvision DS-7732NI-K4 da shunday oqim) ikki baravar zaxira saqlaydi, kamerasiga 8 Mbit/s boʻlganda esa chegarada ishlaydi. Oʻralgan juftlik orqali PoE taʼminoti kommutatordan 100 metr bilan cheklangan — uzoqdagi kameralarni texnik topshiriqda darhol optika yoki chiqarma kommutator bilan tavsiflagan maʼqul.

Arxiv chuqurligi muayyan yozuv rejimida kunlarda belgilanadi, disklar hajmini esa ishtirokchi oʻzi hisoblaydi. Takliflarni tekshirish formulasi: hajm (TB) = kameralar soni × bitreyt (Mbit/s) × 86 400 × kunlar / 8 / 1 000 000. Misol: H.265 kodekli, doimiy yozuvda va taxminan 2 Mbit/s bitreytli 32 ta 4 Mp kamera 64 Mbit/s beradi — sutkasiga taxminan 691 GB va 30 kunda taxminan 20,7 TB. 2 Mbit/s bitreyt — odatiy sahna uchun taxmin; haqiqiy qiymat sozlamalar va kadrdagi harakatga bogʻliq. Shuning uchun texnik topshiriqda «barcha kameralar asosiy oqimda doimiy yozganda arxiv kamida 30 sutka» deb yozish, qabul qilishda esa haqiqiy chuqurlikni tekshirish ishonchliroq. Oddiy videokuzatuv uchun bu misoldagi 30 sutka muddati — qonun meʼyori emas, balki amaliyotchilar maslahati; meʼyor bilan belgilangan muddat ayrim obyektlar uchun bor — masalan, VMQ № 271 boʻyicha nodavlat taʼlim tashkilotlarida kamida 6 oylik arxiv (batafsil — meʼyorlar boʻlimida).

Saqlash joyi — alohida talab. «Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida»gi OʻRQ-547-son Qonun muayyan shaxsga tegishli yoki uni identifikatsiya qilish imkonini beruvchi axborotni shaxsga doir maʼlumotlar deb hisoblaydi (4-modda), anatomik va fiziologik xususiyatlarni tavsiflovchi maʼlumotlarni esa biometrik deb biladi (26-modda). 2026-yil 26-martdagi OʻRQ-1125-son Qonun tahriridagi 27-1-modda biometrik, genetik maʼlumotlarni va aloqa operatorlari abonentlari maʼlumotlarini Oʻzbekiston hududida saqlashni majburiy qiladi. SKUD terminallaridagi va yuzni tanish tizimlaridagi yuz shablonlari — biometriya, ularning bazasi respublikada boʻlishi kerak.

Oddiy videoyozuv uchun 27-1-moddada toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrsatma yoʻq: boshqa shaxsga doir maʼlumotlarni qonun shartlardan biri bajarilganda xorijda saqlashga ruxsat beradi — davlatda tan olingan yetarli himoya, standart shartnoma shartlari yoki operatorda xalqaro standartlar. Bu qonun meʼyori emas, balki amaliyotchilar maslahati: biz ehtiyotkor variantni tavsiya qilamiz va uni texnik topshiriqda shunday yozamiz: «arxiv obyektda oʻrnatilgan uskunada yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi maʼlumotlarni qayta ishlash markazida saqlanadi; bulutli xizmat masofadan koʻrish uchun ishlatiladi». Oʻz obyektingiz uchun yakuniy iborani yurist bilan kelishing.

Davlat buyurtmachisiga umumiy qoidaga koʻra mumkin emas. «Davlat xaridlari toʻgʻrisida»gi 2021-yil 22-apreldagi OʻRQ-684-son Qonun 34-moddasining uchinchi qismi (2024-yil 27-noyabrdagi OʻRQ-1005-son Qonun tahririda, 2025-yil 1-martdan amalda) xarid tavsifiga muayyan tovar belgisi, nomi, patenti, konstruksiyasi yoki modeli, kelib chiqish manbai yoki ishlab chiqaruvchisiga oid talab yoki havolalarni kiritishni taqiqlaydi. Istisnolar ikkita: elektron doʻkon orqali xaridlar va xususiyatlarni tavsiflashning boshqa yetarlicha aniq usuli boʻlmagan holatlar. Ikkinchi holatda tavsifga albatta «yoki analogi» degan soʻzlar kiritiladi (lex.uz dagi ruscha matnda — «или аналог»), tovarlar mos kelmaydigan holatlar bundan mustasno. Qonun oʻzgartirilishda davom etmoqda, shuning uchun tahririni xarid eʼlon qilingan sanaga tekshiring.

Mos kelmaslik — ishlab turgan tizimni kengaytirishdagi odatiy holat. Agar obyektda bitta ishlab chiqaruvchining videokuzatuvni boshqarish platformasi ishlab turgan boʻlsa va yangi kameralar unda analitika bilan birga toʻliq ishlashi kerak boʻlsa, bu texnik topshiriqda asoslanadi: mavjud tizim va qoʻshimcha ishlovsiz ishlashi kerak boʻlgan funksiyalar tavsiflanadi. Shunda ishlab chiqaruvchini koʻrsatish afzallikka emas, moslik talabiga tayanadi.

Davlat xaridlaridan tashqaridagi korporativ buyurtmachi tanlashda erkin, lekin unga ham brendga bogʻlanmagan texnik topshiriq foydali: ishtirokchilar koʻp boʻlsa — narxlarni solishtirish halolroq. Agar modelga moʻljal baribir kerak boʻlsa, ishchi usul — modelni namuna sifatida koʻrsatish va oʻlchanadigan ekvivalentlik mezonlarini sanab oʻtish: ruxsat, koʻrish burchagi, IQ masofasi, himoya sinfi, kodeklar, PoE standarti, analitika funksiyalari, registratorga ulash uchun ONVIF protokolini qoʻllab-quvvatlash. Barcha mezonlardan oʻtgan analog qabul qilinadi; buni tekshirish oson va eʼtiroz bildirish qiyin.

Maktablar uchun «kamida 6 oylik arxiv» talabi eng qimmati. 2 Mbit/s dagi bitta 4 Mp kamera sutkasiga taxminan 21,6 GB va 182 kunda taxminan 3,9 TB yozadi; kecha-kunduz doimiy yozuvda 24 kamera — taxminan 94 TB. Oʻquv kuni jadvali boʻyicha yozish va H.265+ kodeki hajmni kamaytiradi, shuning uchun maktab texnik topshirigʻida yozuv rejimi ishtirokchi ixtiyoriga qoldirilmay, aniq yoziladi.

Qabul qilish boʻlimi texnik topshiriqni chek-listga aylantiradi. Minimal sinovlar toʻplami:

1. Har bir kamera tasvir koʻrsatadi va arxivga yozadi; registratordagi kameralar roʻyxati sxema va spetsifikatsiyaga mos keladi.
2. Arxivning haqiqiy chuqurligi texnik topshiriqqa mos: tizim toʻliq siklga chiqqandan keyin eng eski yozuv tekshiriladi yoki haqiqiy oqim boʻyicha hisoblanadi.
3. Har bir koʻcha hududida tungi tasvir qorongʻida tekshirilgan; identifikatsiya hududlarida yuz yoki raqam farqlanadi.
4. Kameralar va registratordagi vaqt sinxronlangan, arxivdagi vaqt belgilari toʻgʻri.
5. Zavod parollari almashtirilgan, hisob yozuvlari rollar boʻyicha yaratilgan, proshivkalar yangilangan.
6. Masofadan kirish rollar boʻyicha ishlaydi: rahbar, qoʻriqlash va IT faqat belgilangan kameralarni koʻradi.
7. Tarmoq oʻchganda zaxira taʼminot registrator va kommutatorlarni ushlab turadi.
8. Ijro sxemalari, seriya raqamlari bilan uskunalar roʻyxati, administrator hisob maʼlumotlari va qoʻriqlash uchun yoʻriqnoma topshirilgan.

Biz ham obyektlarni shunday topshiramiz: ijro sxemalari, seriya raqamlari bilan uskunalar roʻyxati, tarmoq manzillari va hisob yozuvlarini buyurtmachiga imzo evaziga topshiramiz.

Texnik topshiriqda uskuna va montaj ishlariga kafolat muddatlari hamda kafolat boʻyicha murojaat tartibi alohida qatorda koʻrsatiladi — shunda bu shartlar ogʻzaki kelishuv boʻlib qolmay, shartnomaga kiradi.

1. Talablar oʻrniga model: xarid bitta pozitsiyaga tushib qoladi, davlat buyurtmachisida esa bu OʻRQ-684 ning 34-moddasiga zid.
2. Hududlar boʻyicha vazifa yoʻq: ishtirokchilar kirish va yoʻlakka bir xil kamera taklif qiladi, keyin kirishdagi yuzni farqlab boʻlmaydi.
3. Arxiv kunlarda emas, terabaytlarda koʻrsatilgan: disklar hajmi muayyan bitreytda arxiv chuqurligi haqida hech narsa demaydi.
4. Arxiv qayerda turishi va unga kim kirishi koʻrsatilmagan: bu yozuv birinchi marta soʻralganda chiqadi.
5. Yongʻin avtomatikasi qismida ShNQ 2.04.09-2007 oʻrniga Rossiya SP hujjatlariga havolalar.
6. Kanallar, PoE portlari va quvvat boʻyicha zaxira yoʻq: bir yildan keyin kengaytirish uskunani almashtirishni talab qiladi.
7. Qabul qilish boʻlimi yoʻq: talablar bajarilgani haqidagi bahs ogʻzaki hal qilinadi.

Texnik topshiriq, spetsifikatsiya yoki ishchi hujjatlarni «Yetkazib berish va tenderlar» sahifasi orqali yoki sales@satsolutions.uz manziliga yuboring — talablaringiz boʻyicha spetsifikatsiya va ishlar qaydnomasi bilan tijorat taklifini tayyorlaymiz; tijorat taklifi — 24 soat ichida.

• SAT Solutions — «SUPPLY AND TRANSPORTATION» MChJ brendi, STIR 308603912. Toshkent, Katta Darxon koʻchasi, 5; +998 97 862-66-99; sales@satsolutions.uz; Du–Ju 9:00–18:00.
• Uskunalarni yetkazib berish va montaj: videokuzatuv, SKUD va turniketlar, ish vaqtini hisobga olish, qoʻriqlash va yongʻin signalizatsiyasi, domofoniya, SKS va LVS, Wi-Fi, optika, server xonalari. Montajni oʻz shtatimiz bajaradi: 3 muhandis va 15 montajchi.
• Hujjatlar: Milliy gvardiyaning 1554491-son ruxsatnomasi — qoʻriqlash texnik vositalarini montaj qilish, sozlash va texnik xizmat koʻrsatish; FVVning 913518-son ruxsatnomasi (23.07.2025) — yongʻin signalizatsiyasi va avtomatik yongʻin oʻchirish tizimlarini montaj qilish, sozlash va texnik xizmat koʻrsatish; ikkalasi ham VMQning 25.02.2022 dagi 88-son qaroriga koʻra xabardor qilish tartibida.
• Montaj ishlariga 3 yil kafolat; uskunaga — ishlab chiqaruvchining 1 yildan 3 yilgacha kafolati.
• satsolutions.uz katalogi — 2 500 dan ortiq pozitsiya; Toshkentda oʻz omborimiz bor, koʻp soʻraladigan pozitsiyalar mavjud. QQS bilan ishlaymiz, narxlar soʻmda, QQS bilan; elektron hisob-fakturalarni (ESF) elektron hujjat almashinuvi operatori orqali rasmiylashtiramiz.